date_range دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶ access_time ۱۰:۵۲:۰۸ ق.ظ

نقدی بر نمایشگاه «در قلمرو نور» نور به مثابه یک ماده

نقدی بر نمایشگاه «در قلمرو نور» نور به مثابه یک ماده

آثار به نمایش درآمده در نمایشگاه گروهی در قلمرو نور ترکیبی از عکس، مجسمه، نئون نوشته، و چیدمان است. نقطه مشترک تمام آنها استفاده از نور است. نئون‌ها و لامپ‌های رنگی در کنار مواد، متریال و نوع چیدمان بخش مهم مواد سازنده آثار به حساب می‌آیند

به گزارش «فرهیختگان آنلاین» ، نور در فرهنگ‌های مختلف مـعــانی و تعبیر‌های متعددی دارد. نمادی از حقیقت، عقل، تجلی، الوهیت، عشق، زندگی، آفرینش و... است. این معانی و کارکردهای گوناگون نور، توسط هنرمندان برای بیان افکار و ویژگی‌های خاص هنری در آثارشان استفاده می‌شده، تا جایی که از حیث به کــارگــیری شیوه و ماده جدید در آفرینش هنری، در هنر معاصر از نور‌های فلورسنت و لامپ‌های نئون رنگی استفاده شد.

نمایشگاه گروهی در قلمرو نور از این دست است که با آثاری از آرمان استپانیان، بهروز حشمت، صادق تیر‌افکن، بهنام کامرانی، کامبیز صبری، قدرت‌ا... عاقلی، ایمان صفایی، محمدرضا خلجی، مهدی میرباقری، علیرضا رشیدی، سهیل راد، شیرین حسین‌وند، میترا ارباب سلجوقی، محسن غلامی، صفا امامی، محمد شیری و مرضیه سرسریان در گالری ثالث برگزار شده است.

قدرت‌ا... عاقلی که هنر‌مند شناخته‌شده‌ای در حوزه مجسمه‌سازی است، گردآورنده این نمایشگاه است. او در استیتمنت(بیانیه) نمایشگاه این‌گونه نوشته است: «از میان پدیده‌های معاصر، نئون و انواع لامپ‌های رنگی منبع الهام‌بخش عده کثیری از مجسمه‌سازان بوده است. هنرمندان این نوع آثار عمدتا به بازنمود سوژه در قالب عینی نمی‌پردازند و در عوض از طریق فرم، رنگ، انحنا و سایه به راه‌های ارتباطی می‌اندیشند چراکه تاکید و تمرکز بر این عناصر تجسمی، واکنش شدیدی را از سوی سیستم ادراکی انسان برمی‌انگیزد.»

آثار به نمایش در آمده در این نمایشگاه ترکیبی از عکس، مجسمه، نئون نوشته، و چیدمان است. نقطه مشترک تمام آنها استفاده از نور است. نئون‌ها و لامپ‌های رنگی در کنار مواد، متریال و نوع چیدمان بخش مهم مواد سازنده آثار به حساب می‌آیند. هنرمندان با استفاده از ساخت ماده‌ها به خلق آثاری پرداخته‌اند که بیان‌کننده پیام خاص و نمادین هنرمند در اثر هنری خود به بازدید‌کنندگان است و از نور‌های رنگی برای بهتر انتقال پیدا کردن آن استفاده کرده‌اند. تابیدن نورهای زرد، قرمز، آبی و... از سمت آثار به نمایش درآمده در فضای تاریک گالری و همچنین تاثیر آن بر چشم بازدیدکننده، سیستم عصبی را تحریک  می‌کند و احساساتی را در بیننده برمی‌انگیزد که با ترس، تعجب، پرسش و دیگر احساسات همراه است. عاقلی نیز در این استیتمنت به این نکته و تاثیر روانشناختی نورها بر دستگاه عصبی و واکنش نشان دادن مخاطبان برای وادار کردن ذهن به تجربیات تخیلی و ادراکات حسی اشاره کرده است.

آنچه بیشتر در نمایشگاه به چشم می‌آید و ما را وادار به تجربه و بروز احساسات ناخواسته می‌کند، استفاده مفهومی و معاصر از نور و تضادهای معنایی آن با آنچه ما در گذشته از این نماد دانسته‌ایم، شناختیم و زندگی کرده‌ایم، است. چه از نظر به کارگیری ماده جدید در خلق اثر هنری، و چه از نظر محتوا و مضمون. هنر‌مندان با ظرافت خاصی از نور در آثار خود استفاده کرده‌اند و ما را با دلالت‌های معنایی جدیدی از زیست جامعه امروز روبه‌رو می‌کنند، اشاراتی غیرمستقیم به مسائل، مشکلات، حوادث و اتفاقات جامعه معاصر ایران.

باید توجه داشت مواد دیگری که هنرمندان در ساخت آثار خود به کاربرده‌اند مانند فلز، آینه،  فایبرگلاس، چوب و... و همنشینی آنها در کنار هم برای ساخت شکل ظاهری آثار، و تقابل معنایی آن با نور‌های رنگی به کار رفته در اثر هنری ما را به برداشتی از محتوا، مضمون و بیان هنرمندان در واکنش به زیست جامعه خود هدایت می‌کند.

آنچه در نمایشگاه در قلمرو نور دیده می‌شود، استفاده معنایی و محتوایی از نور و کاربردی کردن آن در قالب ظاهری و بیانی در خلق اثر هنری است که به بیان‌ها و برداشت‌های جدید و چگونگی بیان نمادین در هنر معاصر پرداخته است. به دور از این پرسش‌ها که آیا آثار خوش‌ساخت هستند یا خیر، یا می‌توانند بهتر ساخته و پرداخته شوند، باید به این نکته مهم اشاره کرد که نمایشگاه در قلمرو نور مواجهه ما با مفهوم جدیدی از نور و رنگ در بیان و باز تولید آن با ویژگی‌های امروز جامعه هنری است.

 

* نویسنده : مرتضی افراشی نقاش و منتقد هنری

نمایش موجودیت‌ها

آگهی