date_range دوشنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۶ access_time ۰۹:۳۰:۰۰ ق.ظ

یادداشتی وارده؛ نقش اراده انسانی در وقوع سوانح طبیعی

یادداشتی وارده؛ نقش اراده انسانی در وقوع سوانح طبیعی
منبع خبر: خبرگزاری قرآن

گروه شبکه اجتماعی: محسن الویری در یادداشتی ابعاد متفاوت رخدادهای طبیعی و نقش اراده انسان در آن را معرفی کرده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) وقوع رخدادها و سوانح طبیعی حامل طیفی از دیدگاه‌های الهیاتی در خصوص ماهیت وجود شر در عالم طبیعت و همچنین نقش اراده الهی و اراده انسانی در پیش‌آمد این رویدادهاست. حجت‌الاسلام محسن الویری در یادداشتی به بررسی ابعاد این موضوع پرداخته است:

«امشب حدود ساعت بیست و دو و چهار دقیقه زلزله‌ای مهیب رخ داد که در بیشتر مناطق ایران غربی و مرکزی ایران احساس شد. این رویداد تلخ که خاضعانه آرزو داریم خسارات آن اندک باشد، یادآور زلزله معروف بم در پنجم دی ماه 1382 بود. در آن زمان حقیر مدیریت مسلول و سردبیری فصلنامه پژوهشی و آموزشی و اطلاع‌رسانی «اندیشه صادق» وابسته به مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام را عهده‌دار بودم. به همین مناسبت پرونده‌ای ویژه در شماره 13 و 14 این نشریه (زمستان 82 و بهار 83) با عنوان «مدیریت بحران زلزله» گشودیم که پنج مصاحبه و مقاله در باره ابعاد مختلف زلزله در آن به چاپ رسید:

علت وجود شُرور در عالم طبیعت (گفتگو با آیت الله سید حسن مصطفوی)؛ بررسی مدیریت بحران در آینه زلزله بم (دکتر غلامرضا گودرزی)؛ تهران و مدیریت بحران زلزله (دکتر مازیار حسینی)؛ بیمه، زلزله و مدیریت بحران(آقای یاسین خوشحال)؛ راه‌های مقابله با زلزله (گفتگو با دکتر قیطانچی). هدف از تنوع مقالات نشان دادن ابعاد مختلف زلزله و پرهیز از یکسویه نگری و یا محدودنگری به این پدیده طبیعی بود. 

سرمقاله این شماره از نشریه هم به روال متعارف از سوی خود حقیر با عنوان «زلزله؛ چندضلعی نامنتظم» نوشته شد و صفحات 2 تا 7 فصلنامه را به خود اختصاص داد. چکیده این مقاله چنین بود: اراده انسان‌ها در وقوع زلزله نقشی ندارد، اما تدبیر همه‌جانبه‌نگر آنها پیش، حین و پس از وقوع زلزله می‌تواند در کاهش رنج‌ها و آسیب‌ها و سرعت بخشیدن به بازگشت اوضاع به شرایط طبیعی بسیار مؤثر باشد. نگاه و تربیت دینی که پدیده‌های طبیعی را از نشانه‌های خدا و فرصتی برای کاربست خرد و اندیشه و پارسایی می‌داند انسان را از دایره محدودنگری و سطحی‌نگری بیرون می‌آورد و به او کلان‌نگری می‌آموزد. در پرتو چنین نگاهی موارد زیر را به عنوان مهم‌ترین وجوه زلزله می‌توان برشمرد و ضرورت بازنگری در اساسنامه، شرح وظایف و ترکیب اعضای ستادهای حوادث غیرمترقبه را بر اساس آن به مسؤولان گوشزد کرد: وجه علمی (‌زمین‌شناسی و دیگر علوم وابسته)، وجه معرفتی، وجه عاطفی و روانی، وجه شرعی و آداب و آیین دینی، وجه سیاسی داخلی، وجه سیاسی خارجی، وجه ارتباطی و اطلاع‌رسانی، وجه حقوقی، وجه اجتماعی، وجه اقتصادی و بازرگانی، وجه تاریخی، وجه مرتبط با محیط زیست، وجه مرتبط با فرهنگ عمومی، وجه عمرانی و حمل و نقل جاده‌ای، وجه بهداشتی و درمانی و وجه مدیریتی.

مناسب می‌دانم آن چه ذیل وجه معرفتی و وجه مرتبط با فرهنگ عمومی در آن مقاله آمده بود را بازنشر دهم. وجه معرفتی زلزله این گونه توضیح داده شده بود: وجه معرفتی ـ نگاه متعارف به زلزله، نگاه به این پدیده به عنوان یک بلای طبیعی است. در این گونه موارد همواره پرسش‌هایی بنیادی در ذهن مردم خلجان می‌کند؛ مانند: وقوع این ویرانی‌ها و ویرانگری‌ها و کشته ‌شدن کودکان و کهنسالان چگونه با رافت و رحمت خداوند سازگار است؟ آیا زلزله نتیجة اعمال زشت انسانها و مجازات آنهاست؟ در این صورت مجازاتِ یکسان انسانهایی که گناهانی متفاوت دارند و یا گناهکار نیستند چه توجیهی دارد؟ آیا زلزله میدان آزمایش انسانهاست؟ در این‌ صورت آیا روشهای مناسبتری برای آزمایش انسانها وجود ندارد؟ آیا دعای مردم یا دعای انسانهای وارسته و پرهیزکار میتواند از وقوع چنین حوادثی جلوگیری نماید؟ وقوع زلزله به عنوان مجازات با‌ آموزه‌هایی که گفته میشود عذاب امت پیامبر را نفی میکند چگونه سازگار است؟ زلزله  خشم طبیعت است یا قهر خدا یا تجلی رفتار انسانها؟ پاسخ عالمانه و منطقی به اینگونه پرسشها میتواند فراتر از توجیه معرفتی چند و چون وقوع یک زلزله، درک درستی را از نظام هستی و جایگاه خدا و انسان در آن بر پایة اندیشة اسلامی القاء نماید. شاید مردم در شرایط طبیعی انگیزة کمتری برای کنجکاوی و تلاش برای درک پاسخ این پرسشها داشته باشند‌، ولی فضای متاثر از زلزله فرصتی مناسب برای پرداختن به این گونه مباحث فراهم می‌آورد. روشن است که بهترین شکل امدادرسانی صاحبان اندیشه در شرایط زلزله تلاش برای پاسخ‌گویی به اینگونه پرسش‌هاست.

نمایش موجودیت‌ها

آگهی