date_range یکشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۷ access_time ۱۰:۲۱:۵۱ ق.ظ

گرانی پروازهای داخلی توجیه ندارد

هر شرکت هواپیمایی ۵ فاکتور هزینه‌ای اصلی دارد. مهم‌ترین و بیشترین بخش این هزینه‌ها مربوط به نیروی انسانی است.

به ازای هر هواپیما در پروازهای داخلی به ۲۰ مهماندار و ۱۰ خلبان نیاز است که دستمزد این افراد در ایران ریالی است. مسئله دیگر هزینه سوخت هواپیماست که در ایران ارزان‌تر ازهمه جای دنیا و با لیتری ۷۰۰ تومان ارائه می‌شود. بالاترین میزان سوخت برای یک هواپیما در ایران به ازای هر مسافر ۲۰ لیتر است. به‌عنوان نمونه در مسیر تهران-مشهد که حدود یک ساعت و ۱۰ دقیقه طول می‌کشد برای هر نفر ۲۲ لیتر سوخت مصرف می‌شود. سومین هزینه شرکت‌های هواپیمایی مربوط به تعمیرات و قطعات یدکی است. دستمزد نیروی انسانی فعال در بخش تعمیرات، ریالی پرداخت می‌شود و فقط تامین قطعات یدکی است که در ارتباط مستقیم با ارز است. چهارمین هزینه شرکت‌های هواپیمایی مربوط به عملیات زمینی و خدمات فرودگاهی است که هزینه‌های آن به طور ریالی پرداخت می‌شود و ربطی به ارز ندارد. پنجمین بخش هزینه‌ای نیز مربوط به شبکه ناوبری و عوارض نشست و برخاستی است که به طور ریالی به شرکت فرودگاه‌ها پرداخت می‌شود. بنابراین در میان هزینه‌های شرکت‌های هواپیمایی فقط بحث تامین قطعه است که با ارز سروکار دارد اما شرکت‌های هواپیمایی از گران شدن ارز سوءاستفاده کرده و نرخ پروازهای داخلی را نیز افزایش داده‌اند. از سوی دیگر سازمان هواپیمایی نوک پیکان گرانی بلیت را به سمت پروازهای چارتری گرفته و می‌گوید آنها عامل گرانی هستند، درحالی که این گونه نیست و اگر مردم در زمان خلوتی پروازها می‌توانند بلیت ارزان خریداری کنند، هنر چارترکننده است. چارترکننده با تخفیف مشخصی همه صندلی‌های یک پرواز را خریداری و آن را در مواقع شلوغی و اوج سفر با نرخ بالا و در زمان‌های خلوتی با نرخ پایین عرضه می‌کند. متاسفانه به بهانه گرانی نرخ بلیت می‌خواهند گروه‌های چارترکننده را از دور خارج کنند و اختیار را به شرکت‌های هواپیمایی بدهند اما وضعیت فعلی نشان می‌دهد شرکت‌های هواپیمایی به قیمت‌های واقعی و رقابتی راضی نیستند و آزادسازی نرخ بلیت را گران شدن بلیت تفسیر کرده‌اند. آزادسازی سقف مشخصی دارد اما کف نامشخصی دارد و به‌معنی تعیین نرخ متناسب با عرضه و تقاضاست اما اکنون فقط شاهد گران شدن بلیت هستیم. اگر با یک شرکت هواپیمایی خارجی از مشهد به کوالالامپور بلیت رفت و برگشت خریداری کنید، مدت پرواز رفت و برگشت ۱۸ ساعت است. این شرکت برای این پرواز ۵۰۰ دلار می‌گیرد که باتوجه به مدت زمان سفر، ساعتی حدود ۲۷ دلار هزینه برای این سفر پرداخت می‌کنید، این درحالی است که پرواز خارجی بسیار پرهزینه است؛ به ازای هر تن وزن هواپیما در هر ۱۰ کیلومتر مسیر، باید ۷ سنت عوارض پرداخت شود و هزینه‌های ارزی دیگری مانند سوخت و عوارض پروازی در مقصد دارد. ضریب اشغال هواپیمای شرکت‌های خارجی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد است و هواپیمای شرکت‌های خارجی هم هواپیمای جوان و پهن‌پیکر است که می‌تواند بیش از ۲۰۰ میلیون دلار نرخ داشته باشد. اما شرکت‌های هواپیمایی ما هواپیماهای ام‌دی را با نرخی بین یک تا ۳ میلیون دلار خریده‌اند. ضریب اشغال‌شان بین ۹۰ تا ۱۰۰ درصد و ۹۹ درصد هزینه‌هایشان ریالی است اما می‌گویند ساعتی ۱۰۰ دلار هزینه داریم و ساعتی ۵۵ دلار از مسافر می‌گیرند که این محاسبه مربوط به پیش از گرانی‌های اخیر و برمبنای دلار ۳۲۰۰ تومانی است! این شرکت‌ها بیشترین پول را از مشتری می‌گیرند اما کمترین خدمت و سرمایه‌گذاری را دارند و باز هم می‌گویند ایرلاین‌داری برایشان به‌صرفه نیست. باید پرسید که اگر به‌صرفه نیست چگونه برخی شرکت‌های هواپیمایی هتل خریداری کرده‌اند؟ چگونه شرکت‌ها ناوگان خود را توسعه می‌دهند و اصلا چرا متقاضی برای راه‌اندازی شرکت هواپیمایی اینقدر زیاد است؟
مهرداد فرشیدی / کارشناس حمل‌ونقل

نمایش موجودیت‌ها