date_range دوشنبه ۲ مهر ۱۳۹۷ access_time ۱۱:۵۱:۱۴ ق.ظ

اسپانسرها تلویزیون و بنگاه اقتصادی


صداوسیما خرده می‌گیرد که در رسانه‌های غرب، نظام سرمایه‌داری و صاحبان آگهی همه چیز را تعیین می‌کنند اما در عمل در تلویزیون ایران هم این صاحبان آگهی تنها حامی مالی نیستند بلکه به‌تدریج به عنوان تعیین‌کننده محتوا تاثیرگذار شده‌اند.


بسیاری از تهیه‌کننده‌ها شاکی هستند که اسپانسرها بیش از حد به تولید محتوا و تغییر ساختارها وارد شده، خودشان مجری تعیین می‌کنند، مهمان می‌آورند و به نام حمایت مالی در تولید محتوا ورود می‌کنند که نشان می‌دهد حضور اسپانسرها در تلویزیون تغییر ماهیت داده است.
متاسفانه بهره‌گیری از اسپانسر یک نوع اجبار شده و با قرارداد با اسپانسر، او اختیاراتی پیدا می‌کند که مثل باج دادن است. مشکلات مالی، کاربری صداوسیما را به رویکرد شبکه‌های خصوصی تبدیل کرده که نظارتی بر آنها نیست. درحال‌حاضر محتوایی تولید می‌شود که برای مخاطب نیست یعنی این محتوا به نام تلویزیون اما به کام اسپانسرهاست و به نوعی تبدیل تلویزیون به شبکه‌های خصوصی است، آن هم بدون اینکه اسپانسرها پاسخگو باشند.
این اتفاق به ضرر تلویزیون است چون مجبور است محتوا را به نفع اسپانسرها تعیین کند و به این ترتیب برنامه‌سازانی که معتقدند برنامه‌سازی موضوعی حرفه‌ای است دیگر نقشی در طراحی صحنه، بستن آیتم‌ها، دعوت از مهمان و... ندارند. اکنون هم بسیاری از تهیه‌کنندگان گلایه می‌کنند که استقلال حرفه‌ای آنها در حال از بین رفتن است. صاحبان آگهی، رویکرد فرهنگی لازم را ندارند و به این ترتیب با ورود تدریجی به برنامه‌ها، آگاهی‌زدایی می‌کنند. ما اسپانسر را به عنوان یک بنگاه اقتصادی تعریف می‌کنیم و اگر تلویزیون بزرگ‌ترین نهاد رسانه‌ای فرهنگی کشور باشد، این بزرگ‌ترین نهاد فرهنگی، به یک بنگاه اقتصادی وابسته شده است که هیچ دغدغه فرهنگی ندارد. این اتفاق سال‌ها پیش در سینما هم رخ داد و سرمایه‌گذاران وقتی در فرآیند مالی فیلم شرکت می‌کردند در انتخاب نقش برای آشنایان خود نیز تاثیرگذار بودند. در تلویزیون هم حضور اسپانسرها به نوعی است که به سودآوری و منفعت آنها منجر می‌شود و آنها متولیان آگاهی مردم خواهند شد. آنها در تلویزیون نه تنها از آشنایان خود استفاده می‌کنند بلکه حتی گاهی فیلمبردار، صدابردار و دیگر عوامل را هم از بیرون از صنف عوامل حرفه‌ای تلویزیون انتخاب می‌کنند و گاهی می‌شنویم عوامل تلویزیون و حتی تهیه‌کنندگان گلایه می‌کنند که بیکار شده‌اند و اگر تهیه‌کنندگان هم مشغول به کار باشند بیشتر به مدیران اجرایی تبدیل شده‌اند.
رضا صائمی / منتقد سینما و تلویزیون

 

نمایش موجودیت‌ها